|
|
Page de Henri Bragard. Li pådje då Hinri Bragard. |
|
|
|
Page de Henri Bragard. Li pådje då Hinri Bragard. |
|
dierin rapontiaedje - last update: 2005-05-19.
Dressêye:
Dijhaedjes pol cwarmea.
Tecse dit dvant les djins.
Arimeas.
(fotindje)
Ouy en ût, djoû po djoû, nos årans l' Carnaval
Li costire vénrè dmwin po rfé m' costume di bal,
Mere, consioz m', dji vs è preye, ca dj' vôreu bén esse nete
Dj' vôreu esse li pus gåye, li pus frisse des haguetes.
Kimint m' fåt i dguijhî, dijhoz mel vite s' i vs plait
I m' shonne ki e negresse çou sereut assez bea,
Ou e pourichinele, ou co e harlikinne
I m' shonne ki ci costeume fjheut parete mi taye fene
Mins neni, l' rosse gorlete ki va avou cila
S'reut cåze ki di m' cô d' cigne, on n' voereut nén grand tchoi.
A m' shonnant ç' sereut l' mî di prinde ci d' såvadjresse :
Li blanc d' mes spales trintchreut so m' tricot di negresse
Dji laireu pinde mes tchveas ki dj' åreu fwait frizer
So m' tiesse, dj' åreu des plomes, e m' cô des beas colés.
Dji sereu bén insi ! A l' pus gåye di leu fiesse,
Les danseus aplourént et leye trovreut si ahesse.
Ca çou n' est nén po rén k' insi ele fwait ses plans;
C' est ki bén vite, ma fwè, elle årè vint-cénk ans;
K' a po l' djoû d' ouy. on il' pont fer waire des sinnes
On pout bén djåzer d' tchance s' on n' cwefe nén sinte Catrene.
Lu iiiere, nui pus nealeinie, a s' fele dende des avis
Ele vout ki elle ravize ene andje do Paradis.
Ele lyi fwait prinde del soye, do satin, des dinteles
Do vlour di totes coleurs, di pieles ene ribambele.
On pochret houte del cawe so on poche oute do chili
On s' fout des im' iles laîwe, on n' a bill cl' corre des ins
Elle årè des solés, blanc come del frisse nivaye
Li coibjhî frè credit, ci sereut on calinaie
Et on sot a l' copete, si dmandéve si paymint
Cil nos n' irîs pus cwî adre ki pon pfeiiii' 111( f
Voiila l' costIre ki vilit, påvr, åme Xhocite on coliscie
Vite. segne tu dvant d' intrer, Ca on-t I e va l' ci vCie,
Z 7
104
Po çou k' tu n' as nén vni deja hire a matin On vout esse bien siervi cwand k' on påie bén les gins Xhagnes e t' correge, interre, mets te todreux I a l' ovrege Côpe, fåfies, såyes, keus, pickes, jour et nutte, a l' arrege. Çou ki t' n' as nén bén fait, dufais le, Mins sins kwansler Åtrumint l' mere et l' feie tu kjåsront d' tos coste. Et xhaie, xhaie, l' machine va, fuzant tronler l' manege Mamselle n' a nén l' migrene, ses nier sont dorrd' arrege Leie ki tot åtmint n' pout suppoirter lu moinde brut Hû v' diriz on consake ' , chantant comme on " vîx diu " Tot l' long do jour elle court, elle n' est mWe cou so xhamme Elle ouverre comme on chvå, enfin c' est feu et flamme. Lu Carnaval arrive, lu costire est ktchessî Mins k' a-t on d' corre des åte, on l' tind, primo mihi Et ol plaece du deux jour, on l' tind tote lu samene, Po l' rumerci d' ses pône on l' traitihe du tôpene so l' costume del mamselle fait jaMins l' moinde få pleu so kekes pont sont halle, so l' gaze nu s' tind nén reud. " Finni " ! dit nosse costiire, tot rploîant ses bagege Elle va esse bén payî, ca ' Il' a bén fait so ovrege. Lu dame admire lu piece, ves lu c' mere so tornant U i fait so complumint dous' mint tot soureant :
C' est tot a fait a m' gosse, cumint k' vos l' aves fait m' feie
Mu efant ainsi d' guijhe plairet a tos l' s homm' reie
Mins pocwè n' aves nén v' ni cwand ju v' s a dumande
Et so ci Ptit costume pocwè aves tant môlie ?
Vos plîz åjheymint l' fer son ' jour et kekes heure ,
Vos n' v' aves nén v' lou d' xhombrer, duxhoz, n' est ce nén bén l' voere ?
Po çou ki so ci maske, v' s aves croppi si lontins
I m' shonne ki po vs payî, mi ossu dj' a bén l' tins !
Fré Mathî do "Club Wallon" / Henri BRAGARD. Prumî tecse d' on Fré parexhou après l' fondåcion, dins "La Semaine" do 12 di fevrî 1898.
Alocucion do Hinri Bragard å Congrès Walon d' Lidje.
Mes binamés djins, si, a m' toû, dji m' hazårdêye di lever m' linwe voci, après les beas djåzeus ki vos vnoz d' ôre, çou n' est k' po ene pitite houbonde... li tins di vudî m' cour !
Mins dvant tot, leyîz m' m' acwiter del comission ki m' ont fwait fé mes camaerådes di Måmdey.
Acceptez, Walons rashonnés voci di totes les coines di vosse Beldjike, li vigreus Diè wåde ki vs avoyèt, di l' ôte des costés del frontire, les Walons del Prûsse, vos frés.
Li sonk est rodje, dit-st on.
Ciete. Nos l' avans todi croeyou, mins måy nos n' l' avans si bén sintou ki dierinnmint, cwand les Lidjwès, nos amoennant ene floxhe di minbes do Congrès francès, ont vnou rnukî, avou les Måmdiyins, les loyéns d' ene viye camaerådijhe.
Ci djoû la, nosse cour bata pus roed.
Et, awureus et firs d' esse come vos ôtes, eco todi Walons, nos lzî avans dit çou k' voci dji vs repete bén hôt : "Frés, nos nos sintans todi vos frés !"
Les beas moumints sont hates todi : ci la a passé come èn aloumire. Mins s' i fout court, trop court a nosse manire, li sovnance ki nos ndè wårdans durrè ostant k' nozôtes !
Todi ele nos ravigorrè, ele nos ecoraedjrè a stramter et a penancî sins cesse po ci vî lingaedje ki nos rloye, houte des frontires, avou vozôtes.
Et dji vs di merci, Lidjwès, po aveur vinou nos ricfoirter insi, et tos les Walons do Payîs d' Måmdey vos l' dijhèt avou mi !
Li tchant do rûstlet e mossea
berceye li djonne bierdjî del fagne
ki sondje, tot waitant ses agneas,
a l' blonde hiedresse po d' la l' montagne.
Tel ezes coides del harpe, li vint prind
e l' hôte futaye p' on grand psåme.
Li tchesseu k' è va pa drî s' tchén
djond les mwins come divins on dôme.
Li bijhe tchiwe åtoû del måjhon;
li fouyire hoûle, li rûssa pleure;
e l' coine, grand mere dit si oraizon
po l' pôve monde k' est so voye asteure.
Li nue po l' cwårea vént moussî
e m' coete tchambe. Come s' i gn ouxhe on moirt,
dji tén d' l' ôrlodje li balancî:
dji n' ô pus rén... ki l' vwès des rmoirds.
Dj' a rapougnî m' fere bordon,
foû di m' coine co ene feye dji m' ramasse;
i fåt k' dje vaxhe eco pus lon
divant di rpoizer m' viye carcasse.
Insi, dj' irè dvant mi fén droet,
ki l' solo m' broûle, ki l' bijhe m' edjale,
tant vénrè l' djoû ki l' pezante croes
mi scheure d' leye minme djus des spales.
Ibid., pp. 7-8. Parexhou d' aprume, såf po ene des dierinnès strofes (inedites), dins "Royinne des bwès" (Royene des bway), ene tåve po l' teyåte ("Folklore Eupen Malmedy Saint Vith ", Lidje, 1925, t. 4, p. 91).
Rescontrêye a tournant del voye,
ele mi fjhi on riyant bondjoû.
Dji dmande, loucant l' vizaedje plin d' royes:
ene kinoxhance meskinoxhowe? (meskunohoue)
"Dji so, m' dit-st ele, vosse prumire poenne:
l' amour ki vos n' volîz rovyî...
"I m' shonna ki tot l' sonk des voennes,
e m' cour, vinéve di s' astotchî.
Ele mi prit l' mwin divins les sinnes;
ni leye, ni mi, ni djhit pus rén;
ses doets estît si froeds k' les minnes;
on s' meta a djåzer do tins...
A costé d' ene rodje rôze, dj' aveut planté l' blanc lisse po cwand rvénreut m' galant evoye bon Diu sait wice.
On sôdård passe po ci, on rude sôdård do Rwè (Rwa).
"Sôdård, metchant sôdård, leyîz don m' bea lisse la!
C' est l' fleur po m' binamé cwand rvénrè foû del guere...
I n' ti l' dimandrè pus, si måy dji l' rescontere! "
Insi djha l' rude sôdård: i côpa m' blanc lisse djus!
Et pus rodje divént m' rôze, paski m' cour sonne dissu.
Si des mots difficiles se présentent à vous sur ces pages, allez voir s'ils ne sont pas expliqués dans le Splitchant motî do walon (avec brève traduction française), ou dans le Wikipedia, l'encyclopédie en wallon (suivez: "Pordjet Esplicant Motî").
(Index des sujets traités en wallon unifié) Djivêye des sudjets diswalpés e rfondou walon.
(Index des auteurs dont les textes sont disponibles en wallon commun) Djivêye des scrijheus k' ont scrît u k' ont stî rashious e rfondou walon.
(Back textes en wallon commun) Erdalans sol pådje des scrijhaedjes e rfondou walon.
(Back homepage) Alans rzè el mwaisse-pådje
(homepage wallon commun) Alans rzè eviè l' pådje moennrece do rfondou walon.
Sacwants scrijhaedjes di cisse waibe cial polèt esse dizo abondroets; nos les rsaetchrans foû s' i fåt. Sacwants bokets scrîts ezès walons coinreces polèt aveur sitî ene miete rassonrés po poleur shuve pus åjheymint les mwaissès-rîles do rfondou walon.
Some texts may be affected by copyrights and eventually need to be removed from this server in the future.
Certains textes peuvent avoir subi des modifications mineures pour faciliter leur insertion dans le projet de langue nationale pan-wallonne.
